Home विचार / दृष्टिकोण

Opinion

प्रश्न खाडीका एनआरएन र दोहोरो नागरिकता

प्रश्न खाडीका एनआरएन र दोहोरो नागरिकता
पूर्ण बिक पहाडी 

समयको माग संगै नेपालीहरु बिदेशमा रोजगारको लागी आफुले जानेको वा नेपाली खेतीपाती गरेको अनुभव लाई लिएर विदेशीने क्रम जारी छ र जारी नै रहने छ। जब सम्म नेपालमा स्वरोजगार स्थापना गर्न सकिदैन यो प्रक्रिया रोकिने वाला पनि छैन। 

हाम्रो देश प्रकृतिक रुपमा धनी भए पनि बैज्ञानिक रुपमा गरिब छ। यो समय वैज्ञानिक समय हो भन्ने कुरामा कुनै दुईमत छैन। हाम्रो देशमा शिक्षा नै दुई धारको छ भने वैज्ञानिक उत्पादनमा पनि दुई शिक्षा नै लागु हुन्छ। त्यहि शिक्षा लिएका नेपालीहरु आज आफ्नो देशमा रोजगार बिहिन हुँदै बिदेशिएका छन्।

बिदेशिने नेपालीहरु पनि दुई धारका छन्। एक उच्च शिक्षा संगै नेपाली र बिदेशी नागरिक बन्ने योजना सहितका छन् भने अर्का थरि २ वा ३ वर्षको करारमा काम गरेर स्वदेस फर्किने नेपाली छन्।

कुनै पनि नेपाली सार्क राष्ट्र भन्दा बाहिर १८२ दिन भन्दा बढी विदेशमा रहन्छ भने त्यो स्वत गैरआवासीय नेपाली बन्छ भन्ने नाराको साथ अगाडी आएको नेपालीहरुलाई हित गर्ने सँस्थाको रुपमा लिएको छ। तर हित कुन थरिलाई कति भनेर कुनै खुलासा गरिएको छैन किन कि यहाँ दुई थरिका नेपालीहरु गैरआवासीय भएका छन्।

Read more...
 

कुसंस्कृत साहित्यकार र रछ्यानमा हुत्याउनु पर्ने श्रृजनाहरु

सरोजदिलु विश्वकर्मा

"मानिस ठूलो दिलले हुनछ जातले हुँदैन…।" यस छन्दमा निर्माता महाकवि देवकोटालाई सवै साहित्य अनुरागीहरुले सम्मान गर्दछन्। अनि यिनै शब्दोगारलाई शीरमा राखेर दिन-दुःखीका वेदना दर्द उत्पीडनमा धेरै श्रजकहरुले श्रृजना गरेका छन्। "दुःखीको घरमा मात्र तेरो वास हुने भए हे इश्वर दया राखि अझ मलाई दुःख दे…।" दुःखमा इश्वर देख्ने वालकृष्ण समको नामलाई पनि छातीमा राखेर कलम चलाउने श्रष्टाहरु उत्तिकै छन्। आजकामध्येमा धेरै साहित्यकारहरु सुत्दा डुल्दा र बोल्दा यिनै देवकोटा सम तिवारी लेखनाथ पौडेलहरुलाई सम्झना गर्दछन्। तर जव खान लाग्दछन् त्यतिवेला खानु हुने भए अहिलेका कतिपय श्रष्टाहरुले ती देवकोटा र समज्यूका हाडछाला चोक्टाचोक्टा पारेर खाँदा हुन्। त्यसैले सजिलै भन्न सकिन्छ - मानव धर्मका गाथा गाएर ती महान श्रष्टाहरुलाई दिनभरी भाक्ने कतिपयहरु नै उत्पीडनका ठेकेदार शोषणका भागीदार र दुःख र पीडाका जिम्मेवार नबनेका होईनन्।

Read more...

समयमै संविधान निर्माणमा आशंका, एकिकृत माओवादीले बाटो विराए

नेत्र पहराईमगर 

नेपाली जनताले के सोचेका थिए र नेपालमा के भइरहेको छ यसो भएर पनि नेपालका राजनीतिक पार्टीहरुमा लज्जास्पदको बोध भएको अझै पनि पाइंदैन। नेपालको वर्तमान राजनीतिक अवस्था अझै पनि टकराव र भागबण्डामा नै अल्झिरहेको छ। जसको कारणले पार्टीहरु सडक सदन सरकार आफैमा विवादित र विभाजित हुदै छताछुल्ल अवस्थामा जनताको सामु आफनो गलत अहङकार देखाइ र सुनाइ रहेका छन्। नेपालको इतिहासमै पहिलो पटक सम्पन्न ऐतिहासिक संबिधानसभाको निर्वाचनवाट निर्वाचित प्रतिनिधिहरु जुन उद्देश्यका लागि जनताले पठाएका थिए उनीहरु अहिले ठिक त्यसको विपरित वाटो तर्फ बाटो बिराएका वटुवा झै भौंतारिरहेका छन्। कथित आफनो सस्तो लोकप्रियताको लागि मात्र। जनताको संविधान लेख्ने कलम हुनु पर्ने हातमा मसाल जुलुस ढुडगा मुढा लाठी र मौका परे हतियार छ। लोकतान्त्रिक नेपालको नयां स्वरुपको सवालमा वहस चलाउनु पर्ने ठाउँमा कुर्ची मोह र एक-अर्काको आलोचना बिरोध तथा आरोप-प्रत्यारोपको निर्भरमा संविधानसभाको निर्वाचन भएको दुई बर्ष समापन हुन करीब ३ महिना बांकी रहेको छ। राजनीतिक पार्टीहरु उच्च स्तरीय संयन्त्रको निर्माण गर्दै राष्ट्रिय सहमतिका साथ अगाडि बढ्ने प्रयास गरिरहेको अवस्था छ। तर राजनीतिक सहमतिका कुरा गरिरहेकै बखत र उच्च स्तरीय संयन्त्र निर्माण संगै आफनो कार्यकाल समाप्त हुनलागेको ख्याल गर्ने की नगर्ने आज नेपाली जनताको सामु समयमै नेपाली जनताको संविधान निर्माण हुन्छ वा हुन्न भन्ने सम्बन्धमा शंका उत्पन्न भएको छ। 

Read more...

संविधान निर्माण पहिला कि सेना समायोजन?

चुरा थापा

फागुन ८

हंगकंग

अहिले नेपालमा पहिले सेना समायोजन गर्ने कि संविधान निर्माण गर्ने भन्ने बहस चर्केको छ। सत्तासिन दलहरू र तिनलार्इ समर्थन गर्ने मानिसहरू सेना समायोजन पछि मात्र संविधान निर्माण गर्नुपर्छ भनिरहेका छन् भने माओवादी नेताहरूले
सेना समायोजन र संविधान निर्माण संगसंगै गर्नुपर्छ भनेर भनिरहेका छन्।

सत्तासिन दलहरूलार्इ समर्थन गर्ने बैाद्दिकहरूले अन्तरिम सम्विधानमा ६ महिनाभित्र सेना समायोजन गर्ने भनेर लेखिएको बुंदालार्इ आधार बनाउंदै सेना समायोजन नै पहिले गर्नुपर्छ भनिरहेका छन्। त्यस संगसंगै उनीहरूको तर्क के पनि रहेको छ भने सेना समायोजन अगावै संविधान घोषणा हुंदा त्यसपछि हुने भनिएको चुनावमा माओवादीले जनसेनाबाट अनावश्यक फाइदा लिन सक्छ कि भन्ने डर पनि देखाइरहेका छन्।

सत्तासिन दलहरूले जस्तै माओवादी नेताहरूले पनि संविधान घोषणा अगावै सेना समायोजन गर्दा कतै संविधान नै बन्न नदिइ नेपालमा सैनिक शासन वा राष्ट्रपतिय शासन लगाइ माओवादी लगायतका दलहरूमाथि दमन गर्न शुरू गर्ने हुन् कि भन्ने चिन्ता व्यक्त गरिरहेका छन्। केही हप्ता अघि नेपालकै अहिंसावादी नेताका रूपमा चिनिएका महेन्द्रनारायण निधिको
८९औं जयन्तीका अवसरमा बोल्दै माओवादी नेता वर्षमान पून अनन्तले सोही कुरा बताए। 'कांग्रेस, एमालेलगायतका दललाई शिविरमा जनसेना राखेर संविधान जारी भएमा आगामी निर्वाचन प्रभावित पार्छन् भन्ने अविश्वास होला, हामीलाई पनि पहिला सेना समायोजन भएमा संविधानै बन्दैन कि भन्ने अविश्वास ,' उनले भने।
Read more...

बिनोदलाई चेम्बर्सको स्वागत जनजातिको बिरोध

राई चन्द्र दुमी 

जनजाति महासंघ हङकङले गैरजनजाति महावाणिज्यदूत नियुक्ति र आगमनको बिरोध गर्दैगरेको अवस्थामा केही संस्थाहरुले स्वागत कार्यक्रम सम्पन्न गरेको समाचारहरु आउन थालेका छन्। लामो समयदेखि आदिवासी जनजाति महासंघले जनजाति मुलको महावाणिज्यदूत माग गर्दै आएको हङकङमा प्रधानमन्त्रीकै भाई बिनोद उपाध्याय नेपाल नियुक्त भईआएपछि जनजाति महासंघ हङकङले फिर्ता गर्ने, नगरे कुनैपनि संघ संस्थाले नस्विकार्ने सकृय प्रचार प्रसार गरिरहेकै बेला नेपाली कांग्रेस निकट जनसम्पर्क समिति हङकङले भने महासंघको मागसंग बिमती राख्दै गएको ४ फेव्रुवरी बिहिबार स्वागत कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ।

Read more...

खम्बुवान कि किरात प्रदेश

खम्बुवान कि किरात प्रदेश
किन्दर राई

(यो लेख तयार गर्दागर्दै संविधानसभा राज्य पुनस्रंरचना तथा राज्यशक्तिको बाँडफाँड समितिले १४ प्रेदशसहितको संघिय नेपालको स्वरुप पारित गरेको छ। जसमा लिम्बुवान र किरात प्रदेश किटान भइ सकेको छ। एकीकृत नेकपा माओवादी र एमाले सभासदहरुको एकमत भएर १० जातीय नाम सहितका १४ प्रदेश बहुमतको आधारमा पारित भएका हुन्। संबिधानसभाले यसलाई पुर्णरुप दिन अझै बाँकि रहेको अवस्थामा यस लेखको औचित्य रहने हुनाले यसलाई प्रकाशन गरिएको छ।)

पृष्टभूमीः

नेपाल संघीय गणतन्त्रमा जाने निश्चित प्रायः भएको हालको सन्दर्भमा पूर्वी नेपालको किरात जातिहरुमा पनि आफ्नो संघीयताको संरचनाको बारेमा सामान्य बहसदेखि सशक्त आन्दोलनका कुराहरुसम्म चलिरहेको छ। सबैले जानिरहेको तथ्यलाई हेर्ने हो भने पूर्वी नेपालको लिम्बु राई सुनुवार र याक्खालाई नै किरात भनिन्छ। इतिहासका अनुमानका हरफ र विभिन्न विद्धानहरुको हवाला दिएर कतिपयले मोरङ्गका धिमालदेखि लिएर अन्य भित्री मधेशको दनुवार हुँदै पश्चिमका मगर गुरुङ्गसम्म किरात हुन् भनिएको पाइन्छ। तर यहाँ भने इतिहासका पानाहरुको सहायताविना स्पष्टसँग भएको तथ्यलाई मात्र लिने हो भने यी राई लिम्बु सुनुवार र याक्खाहरुलाई नै किरात भनिन्छ। भाषा र संस्कृतिमा विभिन्नता वा थोर बहुत समानता भएपनि स्वजातिको रुपमा वैवाहिक सम्बन्ध कायम भइरहेको अवस्था रहेकोले यी जातिहरु सामाजिकरुपमा पनि पारिवारिक एकताको शुत्रमा बाँधिएका छन्। त्यसमा पनि कतिपय याक्खाहरुलाई त राई नै भनिने र लेखिने गरेको पनि पाइन्छ।

Read more...

नयाँ संविधान दलित आरक्षणको होईन, पुरा अधिकार सहितको हुनु पर्छ

नयाँ संविधान दलित आरक्षणको होईन, पुरा अधिकार सहितको हुनु पर्छ
पूर्ण बिक पहाडी 

शोषीत पीडित दलितहरु यती बेला राजनैतिक संगठन हुन् वा ब्यक्ती विचारमा होस नयाँ सिराबाट अधिकार खोज्दै छन्। यो सराहनीय र स्वागत योग्य कुरा हो किन कि आज जुन नयाँ तरिका बाट बहस हुंदैछ नयाँ धरातलबाट दलितहरुको पुरा अधिकारको बारेमा कुरा उठाईदैछ। नेपालमा सयौं वर्षको लागी नयाँ संविधान लेख्ने मिती पनि नजिकिंदै छ। यस बेलामा के बहस र बिचारले मात्रै सम्भव होला त दलित को पुरा अधिकार त्यो एउटा फेरी नयाँ सपना त हुदैन त्यो एउटा कोरा कल्पना मात्र त हुदैन भन्ने प्रश्नहरु आउने गर्दछन्। 

धार्मिक रुपले जब मानवमा जातियताको सुरु भयो त्यस बेला देखी मानवलाई तल्लो र उपल्लो दलित लगायतको जातिय प्रथा बाट अत्याचार शुरु भएको हामीले पाउंछौ। नेपालमा पनि यो प्रथा पुरानो हो र अहिले २१ औं शताब्दी सम्म पनि कायम नै छ। यो अवस्थामा हामीले बहस र बिचार मात्र गर्ने बेला होईन नयाँ संविधानमा पुरा अधिकार र मानव सम्मानको अधिकार हुनुपर्छ। छुवाछुत गर्ने जो कोहीलाई नयाँ संविधानमा फांसीको सजाय हुने कानुनको आवश्यता छ। तब मात्र पीडित दलितहरुले अधिकार पाएको अनुभव गर्न सक्नेछन्। यसको लागी राजनैतिक दलहरुले कस्तो भुमिका खेल्न सक्छन् त भन्ने कुरामा यति बेला एउटा निकै गम्भीर प्रश्न खडा भएको छ।

Read more...
More Articles...
  • «
  •  Start 
  •  Prev 
  •  1 
  •  2 
  •  3 
  •  4 
  •  5 
  •  6 
  •  7 
  •  8 
  •  9 
  •  Next 
  •  End 
  • »
Page 1 of 9
Banner

Good News !!!

 

नेपाली उखान टुक्का

आफ्नो आङको भैंसि नदेख्ने, अर्काको आङको जुम्रा पनि देख्ने

Gallery

Interaction with Journalists

Music Archive : Saalaijo

Music Archive :- Purano Hudaina Maya

Music Archive - Tapovan

Music Archive - Na Birse Timilai (Anju Panta)

Nepali Lok Pop Geet :- झरनाको चिसो पानी

free counters

(Since April 2009)