सुमित्रा पौडेल

 

भाद्र शुक्ल तृतिया तिथिको दिनलाई नेपाली हिन्दु नारीहरुको चाडको रुपमा बिशेष महत्व राख्दै आएको छ। पौराणिक कथा अनुसार हिमालय पर्वतकी सुपुत्रि पार्वतीले श्री महादेव स्वामि पाउँ भनि नदीको किनारमा बालुवाको सिवलिंग स्थापना गरी निराहार भई ब्रत बस्दा महादेव प्रसन्न भै बरदान दिई पार्वतीले माहादेवलाई स्वामि पाएको दिन हुनाले त्यति बेला देखि नै नारीहरुमा यस पर्बले बिशेष महत्व दिदै आएको छ। तिजको दिन बिबाह अगाडी ब्रत बस्नाले महादेव जस्तो स्वामि पाउने र बिवाह पस्च्यात ब्रत बस्नाले स्वामिको आयु वृ...

मिना श्रेष्ठ

एक दशक पछि गरिने जनगणना पुनः २०६८ हाम्रो मुलुकमा हुदैछ। हामीकहा जनगणनाको इतिहास हेर्दा वि।सं।१९६८बाट शुरु भएको पाइन्छ। १०० वर्ष अघि शुरु भएको जनगणना फेरि २०६८ मा ११ औं राष्ट्रिय जनगणना हुन गई रहेकोछ। राष्ट्रिय जनगणनामा जुन जातिको जे जस्तो अवस्था छ त्यस्को सही सुचना तथ्याङ्क आउन सके समुदायलाई लक्षित गरेर विभिन्न योजना बनाउन सजिलो हुन्छ। हिजो सम्म भएका तथ्याङ्कलाई मिथ्याङ्क भन्ने गरिन्छ। किनकी हिजोको तथ्याङ्कमा "नभएको ठाउँमा नौ हजार भएको ठाउँमा भएन" भन्ने खाले तथ्याङ्क देख्न सकिन्छ। यो...

रुद्रबहादुर श्रीस मगर

मगर जाति नेपालको एक प्रमुख आदिवासी जनजाति समुदाय हो। आफ्नै मगर भाषा प्रकृतिपूजक धर्म मगर संस्कृति मगरभूमि र मगर भेषभूषा भएको जाति पनि हो। अन्य जातिका तुलनामा मगर जातिमा अलि बढी विविधता भेट्न सकिन्छ तर पनि मगर भनेर सबैले गर्व गर्छन्। विविधता नै मगर जातिको लागि एउटा गर्विलो विषय पनि हो।

देशको एउटा प्रमुख जाति भएर पनि मगरहरु राज्यको पहुँचदेखि टाढै छन्। जो पेशाका हिसाबले उही कृषि र लाहुरे प्रथामै सीमित हुन बाध्य छन्। राजनीतिक चेतनाको अभावका कारण मगर जाति राज्यका हरेक अवसरबाट विाच...